عظيم عظيم پور

191

امام على (ع) در نهج البلاغه (فارسى)

ما بِحَضْرَتِكُمْ مِنَ الزَّادِ فَإِنَّ أَمَامَكُمْ عَقَبَةً كَؤُوداً ، وَ مَنازِلَ مَخُوفَةً مَهُولَةً لَا بُدَّ مِنَ الْوُرُودِ عَلَيَها وَ الْوُقُوفِ عِنْدَهَا . . . » « 1 » ؛ خدا شما را بيامرزد ، وسايل سفر آخرت را آماده نماييد كه نداى كوچ كردن در ميان شما سر داده‌اند و بارگى خود را در منزل دنيا كمتر ببنديد ( دل به آن نبنديد ) و با توشه شايسته كه به آن دسترسى داريد ( به سوى خدا ) بازگرديد كه پيشاپيش شما گردنه‌اى ناهموار و منزلهاى ترسناك وجود دارد كه از وارد شدن و توقّف در آنها ناگزيريد . سعادت آخرت در گرو دنياى با عزّت حق‌طلبان و رهپويان سعادت ، با بصيرت و بينايى دنيا را وسيله‌اى براى رسيدن به هدف نهايى قرار مىدهند و در آن عزّتمند و سربلند زندگى مىكنند و سر تواضع و بندگى در برابر آن خم نكرده ، راست قامت و كوشا ، با عشق به ذات احدّيت مسير كمال را مىپيمايند و از دنيا به عنوان پلى براى گذشتن به سوى سراى جاودانه استفاده مىكنند و هر انسانى كه خواهان رستگارى است بناچار بايد از دنيا به آن برسد . امام على ( ع ) در بسيارى از سخنان ارزنده‌اش به فايده و اهميت دنيا پرداخته است و اين هيچ تضادى با سخنان آن حضرت كه در مذمت دنيا آمده است ، ندارد . بلكه هر دو عين واقعيت مىباشند . گروهى از دنيا به آتش مىرسند و گروهى از آن رهسپار بهشت و سعادت مىشوند . امام على ( ع ) وقتى از مردى شنيد كه دنيا را مذمت مىكند ، فرمود : « أَيُّهَا الذَّامُّ للدُّنْيَا الْمُغْتَرُّ بِغُرُورِهَا ، الَمخْدُوعُ بِأَبَاطِيلِهَا ثُمَّ تَذُمُّهَا ، اتَغْتَرُّ بِالدُّنْيَا ثُمَّ تَذُمُّهَا . . . . إِنَّ الدُّنْيَا دارُ صِدْق لِمَنْ صَدَقَهَا ، وَدَارُ عَافِيَةٍ لِمَنْ فَهِمَ عَنْهَا ، وَدَارُ غِنىً لِمَنْ تَزَوَّدَ مِنْهَا ، وَدَارُ مَوْعِظَةٍ لِمَنِ اتَّعَظَ بِهَا . مَسْجَدُ أَحِبَّاءِ اللَّهِ ، وَ مُصَلَّى مَلَائِكَةِ اللَّهِ ، وَ مَهْبِطُ وَحْىِ اللَّهِ وَ مَتْجَرُ اوْلِيَاءِ اللَّهِ . إِكْتَسَبُوا فِيهَا الرَّحْمَةَ وَرَبِحُوا فِيهَا الْجَنَّةَ . . . » « 2 » ؛ اى نكوهندهء دنيا كه به نيرنگ آن فريفته شده‌اى و به نادرستيهايش گول مىخورى ! آيا به دنيا فريفته شده‌اى و آن را نكوهش مىنمايى ! . . .

--> ( 1 ) . نهج البلاغه ، خطبهء 204 . ( 2 ) . همان ، حكمت 131 .